على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3383

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

مطوى ( matv ) ا . ع . نورد . و چين و تارو پيچ و شكن . ج : مطاوى . مطوى ( matvi ) ص . پ . مأخوذ از تازى - درهم پيچيده شده . مطوى ( matviyy ) ص . ع . پيچدار و پيچ در پيچ و درهم . و پيچيده شده . و نورديده شده و در نوشته شده . مطويات ( matviyy t ) ع . ج : مطوية . مطوية ( matviyyat ) ص . ع . مؤنث مطوى . ج : مطويات : قوله . تعالى : وَ السَّماواتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ . و بئر مطوية : چاه بنا شده و نورديده شدهء از سنگ . مطهر ( mathar ) ا . ع . جاى تطهير و مكان پاك كردن . مطهر ( methar ) ا . ع . آلتى براى پاك كردن و تطهير نمودن . مطهر ( motahhar ) ص . ع . پاك و پاكيزه . مطهرة ( matharat ) ا . ع . سبب طهارت و پاكى . الحديث : السواك مطهرة للفم مرضاة للرب : مسواك كردن سبب پاكى دهان و خشنودى خداوند جهان است . مطهرة ( matharat ) و ( metharat ) ا . ع . ظرفى كه بدان طهارت كنند و آب دست‌دان . و غسل‌خانه . ج : مطاهر . مطهره ( motahhare ) ص . پ . ماخوذ از تازى - پاك و پاكيزه . و روضهء مطهره : قبر پاك و پاكيزه و مقدس . مطهم ( motahham ) ص . ع . كامل و تمام از هر چيزى . و رجل مطهم : مرد نيكو روى صاحب جمال . و مرد تمام اندام . و فرس مطهم : اسب نيك فربه . و اسب لاغر . و وجه مطهم : روى گرد فراهم آمده گوشت و برآمده رخسار . مطى ( mat ) ع . ر . مطا . مطى ( matiyy ) ع . ج . مطية . و بمعنى واحد نيز استعمال مىشود . مطيب ( motayyab ) ص . ع . خوش‌بو شده و معطر شده . و پاكيزه شده . ج : مطيبون . مطيب ( motayyab ) ا . ع نام پسر آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . مطيب ( motayyeb ) ص . ع . هر آنچه عطر مىدهد . و خوش‌بو و معطر . مطيبة ( mataybat ) ص . ع . شراب مطيبة للنفس : شرابى كه سبب خوشى نفس است . مطيبة ( motayyabat ) ا . ع . نام مدينهء منوره . مطيبون ( motayyabuna ) ع . ج : مطيب . و خلف المطيبين : بنو عبد مناف سموا به لانه لما ارادت بنو عبد مناف اخذ ما فى ايدى بنى عبد الدار من الحجارة و الرفادة و اللواء و السقاية و ابت بنو عبد الدار عقد كل قوم على امرهم حلفا موكدا على ان يتخاذلوا ثم خلطوا اطيابا و غمسوا ايديهم فيها و تعاقدوا ثم مسحوا الكعبة بايديهم توكيدا فسموا المطيبين و تعاقدت بنو عبد الدار و خلفاؤها حلفا آخر مؤكدا فسموا الاحلاف و كان النبى صلى اللّه عليه و آله من المطيبين . مطية ( matiyyat ) ا . ع . شتر سوارى و هر ستور سوارى كه در سير كوشش كند و بشتابد خواه ماده باشد و يا نر . ج : مطايا و مطى . و ج ج : امطاء . و نيز مطى بر واحد اطلاق مىگردد . مطيح ( motayyah ) ص . ع . تباه و هيچ‌كاره . مطيخ ( motayyax ) ص . ع . تباه وردى . و قطران ماليده . مطير ( matyar ) ا . ع . گريز و فرار . و كل مطير : يعنى هر طرف . مطير ( matir ) ص . ع . مكان مطير : جاى باران رسيده . مطير ( motayr ) ا . ع . قطره‌اى از باران . و نام شخصى . مطير ( motayyar ) ا - ص . ع . چوب . و چوب تر و تازه . و شكافته و شكسته . و نوعى از چادر كه در آن نقش مرغان باشد . و نيز مطير : مقلوب مطرى . يق : عود مطير : چوب پرورده در بوى خوش كه بدان بخور كننده . مطيرى ( mottayr ) ا . ع . دعايى مر كودكان را هنگامى كه باران خواهند . مطيشة ( maticat ) ا . ع . بلغت مراكش تير معلقى كه به روى آن نشسته بالا و پايين مىروند . مطيطاء ( matit ' ) و ( motayt ' ) و مطيطى ( motayt ) و مطيطياء ( motayt ' ) ا . ع . تبختر و خرامانى و دست اندازان رفتن . مطيطة ( matitat ) ا . ع . آب ستبر ايستادهء در تك حوض . مطيطة ( motaytat ) ا . ع . نام موضعى . مطيع ( moti ' ) ص . ع . فرمان - بردار . و المطيع لله : لقب ابو الفضل بن مقتدر بيست و سيمين خليفه از تبار عباس كه پس از بيست و نه سال و پنج ماه خلافت در سال 363 هجرى سبكتگين وى را از خلافت خلع نمود . مطيع ( moti ' ) ص . ع . مأخوذ از تازى - فرمان‌بردار . و رام . و فروتن . و مطيع